Westvoorne

Op 6 juni 2016 heeft de gemeente Westvoorne de omgevingsvisie met als titel ‘Omgevingsvisie Westvoorne 2030. De tuin van de Rijnmond’ vastgesteld. Westvoorne ligt in de provincie Zuid-Holland. De gemeente bestaat, naast Westvoorne, uit de dorpen Oostvoorne en Rockanje, en telt 14.731 inwoners (1 januari 2020).

De omgevingsvisie
De omgevingsvisie is opgesteld door adviesbureau KuiperCompagnons, in opdracht van en in samenwerking met de gemeente Westvoorne. De titel slaat enerzijds op de tuin als plek voor ontspanning, maar verwijst ook naar de tuinbouw. Een tuin staat voor landschap met een cultuurhistorische waarde, ontstaan door natuurlijke processen of kunstmatige ingrepen.
De gemeente wil het beeld van een tuin met de visie versterken en verder uitbouwen. In de visie is een matrix opgenomen, waarin een groot aantal projecten die voortvloeien uit de omgevingsvisie staan vermeld. Deze zijn gerangschikt naar een aantal thema’s. Telkens is beschreven wat het doel is van het project, wie de belangrijkste (mogelijke) betrokken partijen zijn en wat de rol van de gemeente is. In de planning op hoofdlijnen is vermeld top welke manier de financiering van de projecten wordt geregeld en is er ruimte voor een korte toelichting of vermelding van bijzonderheden.

Omgevingskwaliteit
De positie van Westvoorne, enerzijds de kust en anderzijds de Rotterdamse haven, maakt dat er in de gemeente een diversiteit aan landschappen is. Handhaven en waar nodig versterken van de kwaliteiten ervan is een belangrijk doel. Er worden drie zones in het landelijk gebied onderscheiden, elk met een eigen karakter: de natuurlijke kust; de actieve noordrand en het veelzijdig landelijk gebied.
Westvoorne kiest expliciet voor het behouden van de natuurlijke kwaliteiten van duin en kust. Dat houdt in dat de gemeente het aantal strandbezoekers niet verder wil laten groeien. Dat doel wil zij bereiken door recreatievoorzieningen op en aan het strand kleinschalig te houden en geen nieuwe commerciële voorzieningen toe te laten.
Westvoorne zet nadrukkelijk in op natuurrecreanten en hiertoe het geschikter maken van de kwaliteiten van de Westvoornse natuur. Er worden voorstellen gedaan om de ruimtelijk-recreatieve structuur te versterken, zoals verbetering van de verbindingen tussen de kust en de dorpskernen, de polders en de zanderijen.

Specifiek voor initiatiefnemers in de Westvoornse zanderijen en de oude en jonge zeekleipolders wil de gemeente als uitwerking van de omgevingsvisie een ‘Handboek Kwaliteitsverbetering’ opstellen. Doel van het handboek is, initiatiefnemers te kunnen helpen om aansluiting te vinden bij de ambities uit de omgevingsvisie, zodat zij met ruimtelijke ontwikkelingen bijdragen aan de in de visie beschreven koers. Ook wil zij bereiken dat verder wordt gekeken dan alleen het functioneren op perceelniveau.
De context waarin een initiatief tot ontwikkeling komt is eveneens belangrijk; bijvoorbeeld of, en hoe dit past binnen – en bij kan dragen aan verbetering van – de kwaliteit van de leefomgeving. De verantwoordelijkheid ligt in eerste instantie bij de initiatiefnemer; de gemeente nodigt hem of haar uit een plan te maken dat bijdraagt aan de kwaliteit van de leefomgeving. Zij wil met het handboek de algemene uitgangspunten uit de visie nader kunnen duiden in concrete situaties.
Als ondersteuning bij de planuitwerking worden bouwstenen, ideeën en inspirerende voorbeelden aangedragen. Deze dienen niet om te bepalen hoe een ontwikkeling er uit moet zien, maar wel om inzicht te geven in de verschillende manieren waarop ook een kleine ontwikkeling op een perceel bij kan dragen aan de versterking van de kracht van het deelgebied en daarmee van Westvoorne. De gemeente hoopt dat het handboek uitnodigt tot het uitwerken van vele hoogwaardige plannen.
Ook voor de dorpskernen van Rockanje en Oostvoorne wil de gemeente, net als voor het buitengebied, een handleiding maken voor de uitwerking van plannen voor nieuwe ontwikkelingen. Bestaande visies voor de dorpscentra van Oostvoorne en Rockanje vormen daarvoor de basis. Waar in het handboek voor het buitengebied de focus sterk ligt op het landschap, zal in de handboeken voor de dorpscentra vooral worden ingegaan op architectuur en beeldkwaliteit van de gebouwde omgeving.

De gemeente gaat de inrichting van een ‘Fonds ruimtelijke kwaliteit’ onderzoeken. Hiermee wil zij de kwaliteit van het landschap verbeteren door herstel van landschappelijk en/of cultuurhistorisch waardevolle elementen, de aanleg van natuur of groen et cetera. Dit fonds wordt gevuld met bijdragen van initiatiefnemers die binnen hun eigen mogelijkheden onvoldoende gelegenheid hebben om een bijdrage aan de landschappelijke kwaliteitsverbetering te leveren. De gemeente wil de mogelijkheid opnemen om subsidies aan het fonds te koppelen, zowel door te ontvangen subsidies in het fonds te storten als door de mogelijkheid op te nemen om vanuit het fonds ontwikkelingen door subsidieverstrekking te co-financieren.
Het fonds is nadrukkelijk geen ‘afkoopfonds’ voor initiatiefnemers. Naast een bijdrage in het fonds zal altijd van de initiatiefnemer ook zelf een substantiële inspanning worden gevraagd om aan die kwaliteitsverbetering invulling te geven. Kaders en reikwijdte van het fonds worden nader bepaald en uitgewerkt, zodat het fonds ook daadwerkelijk alleen als sluitstuk van een ontwikkeling kan worden ingezet.

Participatie
Al in de conceptfase van de ontwikkeling van de visie heeft de gemeente een aantal dialoogavonden georganiseerd. Daarmee wilde ze alle inwoners de kans geven vroegtijdig mee te praten over de kwaliteiten en aandachtspunten, als ook over de gewenste koers voor Westvoorne. De gemeente heeft daartoe alle inwoners uitgenodigd met ideeën te komen over de leefomgeving in Westvoorne. Dit heeft geresulteerd in e-mails, telefoontjes en gesprekken met inwoners en bezoekers van Westvoorne. Naast de dialoogavonden hebben bijeenkomsten met een klankbordgroep – bestaande uit belanghebbende partijen – plaatsgevonden. Gesproken is over ‘waarden’ in plaats van ‘belangen’. Ook kwamen de belangrijkste opgaven voor Westvoorne aan de orde, evenals de kwaliteiten en identiteiten van de verschillende deelgebieden binnen de gemeente, en de daaraan te koppelen ontwikkelrichtingen.

De Westvoornse jeugdraad is tijdens het proces een aantal malen geconsulteerd. De vroegtijdige raadpleging van de verschillende partijen en belanghebbenden is door hen positief gewaardeerd. Dat daarbij keuzes zijn gemaakt en niet iedere opmerking in de visie is opgenomen wordt ook vermeld, maar welke keuzes zijn weggelaten is niet terug te lezen.

Laatst bijgewerkt: 11 november 2020

Deze omgevingsvisie is vastgesteld vooruitlopend op de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2022. Totdat de nieuwe wet in werking treedt vallen omgevingsvisies onder de huidige Wro.