Rotterdam

Op 2 december 2021 heeft de gemeente Rotterdam de omgevingsvisie De Veranderstad vastgesteld. De havenstad Rotterdam heeft 588.490 inwoners (1 januari 2021) en bestaat uit 14 ‘gebieden’ (stadskwartieren) die elk een eigen gebiedscommissie hebben. De havengebieden vallen direct onder de gemeente. Deze gebieden zijn: Charlois, IJsselmonde, Feijenoord, Delfshaven, Hillegersberg-Schiebroek, Hoek van Holland, Hoogvliet, Kralingen-Crooswijk, Noord, Overschie, Prins Alexander, Rotterdam Centrum, Rozenburg en Pernis.
De gemeente maakt deel uit van het samenwerkingsverband Stadsregio Rotterdam en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. De metropoolregio Rotterdam Den Haag telt meer dan 2,3 miljoen inwoners. Rotterdam ligt in de provincie Zuid-Holland.

De omgevingsvisie
Rotterdam staat voor ingrijpende opgaven en dat vraagt om een nieuwe visie op de fysieke leefomgeving. De stad staat bekend als architectuurstad, waar steeds meer mensen willen wonen, werken en verblijven, met een haven van wereldformaat en een groeiende kenniseconomie. De haven is de grootste van Europa en is dus van groot belang voor de werkgelegenheid. Het realiseren van voldoende woningen, werkgelegenheid en voorzieningen is essentieel om de trek naar de stad op te kunnen vangen.
Om deze opgaven het hoofd te bieden kiest de gemeente Rotterdam voor groei, die bijdraagt aan het welzijn van de inwoners, aan een duurzame samenleving en aan economische vooruitgang. Daarnaast wil zij het Rotterdamse rijke erfgoed versterken. Rotterdammers worden zoveel mogelijk betrokken bij dit proces van verandering.

Omgevingskwaliteit
Rotterdam staat voor dezelfde opgaven waar de meeste gemeenten voor staan, zoals de energietransitie, omgaan met klimaatverandering, streven naar een circulaire economie en het realiseren van voldoende woningen. Specifiek voor Rotterdam echter zijn de lagere geschooldheid en een lagere levensverwachting van haar bevolking, waar de aandacht naar uit moet gaan. De opgaven zullen de stad en het ruimtegebruik ingrijpend veranderen en vragen dus om een nieuwe visie en een duidelijke koers.

De basis van de omgevingsvisie bestaat uit drie principes: samen stadmaken; ontwikkelen vanuit eigen identiteit en bestaande kwaliteiten en groeien, door middel van vijf perspectieven beschreven als: compacte stad, inclusieve stad, gezonde stad, productieve stad en duurzame stad. Deze perspectieven zijn de vijf lange termijn doelen die gezamenlijk richting geven aan de toekomst van de fysieke leefomgeving. Het zijn uitgangspunten voor de aanpak bij nieuwe ontwikkelingen. Op deze wijze wil Rotterdam werken aan goede groei. De drie principes van goede groei (samen stadmaken, ontwikkelen vanuit eigen identiteit en groeien op basis van de vijf perspectieven) liggen altijd aan de basis van de te maken keuzes. Bij de uitwerking is blijvende aandacht voor omgevingskwaliteit en leefomgeving nodig. De lange termijn doelen zijn:

  • Rotterdam moet een gezonde, groene en aantrekkelijke stad zijn om te wonen, werken en recreëren.
  • Het versterken van de relatie tussen de rivier en de stad. De Maas, de Schie en de Rotte zijn de landschappelijke slagaders van stad en regio en daarmee de belangrijkste groen-blauwe verbindingen.
  • Vergroening: aanleg van nieuwe parken en vergroenen van de boulevards, zoals de Blaak en Westblaak.
  • Klimaatadaptieve inrichting van stad en wijken: verbinden van groenstructuren voor aantrekkelijke routes; het vergroten van de biodiversiteit; het tegengaan van hittestress en het vergroten van de wateropvang.
  • Ruim baan voor fietser en voetganger.

De verstedelijking vindt vooral plaats binnen de bestaande stad, vooral bij en rondom bestaand of nieuw hoogwaardig openbaar vervoer. Daarom investeert de stad ook in een nieuwe oeververbinding, nieuwe stations en meer treinen op het spoor tussen Leiden en Dordrecht (Oude Lijn). Met hogere dichtheden wonen meer mensen in de directe nabijheid van verschillende voorzieningen, die op de fiets of lopend bereikbaar zijn. De combinatie van verdichten binnen de bestaande stad en de inzet gericht op de transitie van de economie leidt tot opgaven rondom milieu- en gezondheidsthema’s. Door deze aandachtspunten vroegtijdig mee te nemen in de uitwerking kunnen risico’s worden gemitigeerd, negatieve effecten worden voorkomen en een prettige leefomgeving worden gerealiseerd. In de wijken komen een heleboel opgaven samen: de energietransitie, klimaatadaptieve ingrepen en sociaaleconomische opgaven. Om de wijken toekomstbestendig te maken moeten deze opgaven integraal worden aangepakt.

Rotterdam zet in op de energie- en grondstoffentransitie. De komende jaren moet energie anders en schoner opgewekt worden en anders gedistribueerd, en de vraag moet verminderd worden. In het havenindustrieel complex betekent dat onder andere elektrificatie van processen en inzet van waterstof als energiedrager. Rotterdam heeft een wereldhaven, een sterke logistieke sector en een groeiende maakindustrie; de stad is het middelpunt van innovatie en van kennisintensieve dienstverlening die belangrijk zijn voor de werkgelegenheid. Deze sectoren moeten echter wel steeds vernieuwd worden.

Er is een aantal gebieden, waar grote ontwikkelkansen en opgaven bij elkaar komen: De Binnenstad, Alexander tot Zuidplein en Rotterdam-Zuid. Hier geven de hierboven benoemde hoofdkeuzes niet voldoende houvast voor de opgaven en ambities in deze gebieden. Daarom wordt in de omgevingsvisie specifieker ingegaan op deze gebieden in de stad.

Participatie
Doorlopend werden en worden stakeholders, belangenvertegenwoordigers, initiatiefnemers en Rotterdammers betrokken bij de ontwikkeling van de stad. Elke twee jaar wordt de visie geëvalueerd en aangepast waar nodig. Dat is voor de stad het moment om in gesprek te gaan, ook bij het ontwikkelen van projecten en nieuw sectoraal of thematisch beleid of het aanpassen daarvan.

Laatst bijgewerkt: 10 januari 2022

 

Deze omgevingsvisie is vastgesteld vooruitlopend op de invoering van de Omgevingswet per 1 juli 2022. Totdat de nieuwe wet in werking treedt vallen omgevingsvisies onder de huidige Wro.