Overbetuwe

Op 1 oktober 2019 heeft de gemeente de ‘Omgevingsvisie Overbetuwe 2040’ vastgesteld. Overbetuwe ligt in de provincie Gelderland en is op 1 januari 2001 ontstaan uit het samenvoegen van de gemeenten Elst, Heteren en Valburg. De gemeente telt 47.906 inwoners  (1 januari 2020).

De omgevingsvisie
De inwoners van Overbetuwe waarderen het ‘Overbetuws DNA’. In de visie wordt dit vertaald naar diverse kernwaarden zoals het cultuurhistorisch gegroeide Betuwse rivierenlandschap. Deze kernwaarden worden toegelicht aan de hand van de begrippen bodem en landschap, netwerk en infrastructuur en occupatie. Zij zijn bedoeld om de identiteit van de gemeente scherp te krijgen. Alle afzonderlijke woonkernen en werklocaties hebben hun eigen karakteristiek en waarden, die in de visie kort zijn omschreven.

In de visie worden zes opgaven benoemd: Vitaal buitengebied in beweging, Innovatieruimte voor ondernemerschap, Samen werken aan energietransitie, Gevarieerde dorpse woonomgeving, Netwerk verbonden met samenleving en Voorzieningen geclusterd.
Concrete uitvoering van de programma’s door betrokken partijen tot stand dient te komen. De gemeente nodigt iedereen van harte uit om samen verder invulling te geven aan de ambities uit de ‘Omgevingsvisie Overbetuwe 2040. Verwezen wordt naar de website overbetuwe2040.nl, maar deze website is niet meer in gebruik.

Omgevingskwaliteit
Zoals hierboven geschetst is de identiteit van de gemeente omschreven aan de hand van kernwaarden, die bepalend zijn geweest voor de ontwikkeling van het gebied. In de visie wordt gesteld dat bij het uitwerken van ideeën of initiatieven, de initiatiefnemers een grotere rol dienen te krijgen. De kwaliteit van de plannen zal hoger worden door deze ‘contextkenners’ vroegtijdig te betrekken bij de planvorming, aldus de gemeente. Haar eigen rol ziet ze daarin eerder vragen stellend dan antwoorden gevend. De gemeente denkt met deze werkmethode de kwaliteit(en) scherper in beeld te krijgen en daarmee zorg te dragen voor de kwaliteit van de leefomgeving. Kwaliteit speelt in de Overbetuwse visie met name een rol in het proces.

Participatie
De visie bevat een uitgebreide verslaglegging van het co-creatieproces dat vooraf is gegaan aan de totstandkoming, die in drie fasen plaatsvond.

In fase 1, het opstellen van een omgevingsagenda, is de gemeente met een bouwkeet de verschillende kernen van Overbetuwe in gegaan, in februari 2017. Aan inwoners is gevraagd wat zij belangrijk vonden voor hun leefomgeving. Er zijn in 2017 ook gastlessen op basis- en middelbare school gehouden, met als thema: de toekomst. Centrale vraag hierbij was: hoe ziet de omgeving er in 2040 uit? Tijdens een inloopavond spraken ruim 100 inwoners, ondernemers en organisaties met elkaar over thema’s en ontwikkelingen die zij belangrijk vinden voor de leefomgeving. Ook zijn circa 25 interviews gehouden met verenigingen, organisaties en bedrijven over de kansen die men zag voor de leefomgeving.

In fase 2, die van het Omgevingsmanifest, is een debatwedstrijd onder middelbare scholieren gehouden. Deze wedstrijd vond plaats in 2018. Om recht te doen aan de verscheidenheid van de gemeente zijn in acht dorpen vervolggesprekken gevoerd in zogeheten Overbetuwe-café’s, Hiernaast organiseerde de gemeenten een inloopbijeenkomst met het doel, een helder antwoord te krijgen op de vraag ‘hebben wij u goed begrepen?’

In fase 3 werd de omgevingsvisie daadwerkelijk opgesteld. Omdat opgaven zich niet aan gemeentegrenzen houden, is er een verdiepingssessie geweest met mede-overheden in de regio. In 2018 is een dergelijke bijeenkomst ook voor het buitengebied georganiseerd, in een voormalige varkensstal. Met diverse ondernemers in uiteenlopende branches en met diverse achtergronden is stilgestaan bij het ondernemerschap in de toekomst en bij de invulling van de rollen van en tussen (collega-)ondernemers, overheid, onderwijs en organisaties. Energietransitie stond centraal in het werkplaatsprogramma.
Naast deze uitgebreide participatieronden was het digitale platform overbetuwe2040.nl beschikbaar. Daar konden mensen interactief reageren, onder meer op stellingen. Sessies met raadsleden vonden regelmatig plaats om de voortgang van het proces te belichten.

Laatst bijgewerkt: 29 december 2020

Deze omgevingsvisie is vastgesteld vooruitlopend op de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2022. Totdat de nieuwe wet in werking treedt vallen omgevingsvisies onder de huidige Wro.