Zwolle

Op 30 oktober 2017 heeft gemeente Zwolle deel 1 van de omgevingsvisie ‘Mijn Zwolle van morgen 2030′ vastgesteld. Zwolle, hoofdstad van de provincie Overijssel, ligt aan het Zwarte Water en de Overijsselse Vecht en is via het Zwolle-IJsselkanaal verbonden met de IJssel. De stad ligt in de regio IJsseldelta. In de gemeente wonen 128.843 inwoners (1 januari 2020).

De omgevingsvisie
De omgevingsvisie Ontwerp Omgevingsvisie Zwolle bestaat uit twee delen. Deel 1 is in 2017 vastgesteld, deel 2 is nog in ontwikkeling. De gemeente heeft de visie zelf opgesteld, zonder gebruik te maken van een extern adviesbureau. In deel 1 staan de ‘wat’- en de ‘waarom’-vraag centraal; in deel 2 zullen de ‘waar’ en ‘hoe’-vraag aan bod komen.

Deel 1 van de visie noemt vijf topambities. Deze zijn vormgegeven als ‘een huis’, dat bestaat uit een fundament, drie pijlers en een drager. Het fundament is het fysieke kapitaal van de stad, de kwaliteiten van de bestaande stad en haar natuurlijke omgeving. Dit wordt gedragen door de inwoners van de gemeente Zwolle, het menselijk kapitaal.

De visie bevat een overzicht opgenomen van de ontwikkelingen van de afgelopen 15 jaar (op pagina 10). Gesteld wordt dat Zwolle zich heeft ontdaan van haar bescheidenheid en zich tot een levendige, krachtige en zelfbewuste grote stad in een krachtige regio heeft ontpopt. De terminologie ‘de stad is nooit af maar altijd klaar’ wordt gebruikt om aan te geven dat er altijd aan het verbeteren van de stad wordt gewerkt.

Opvallend is de 27-pagina’s tellende uitgebreide Atlas van Zwolle, die ingaat op de ontstaansgeschiedenis van de stad. Daarbij is ook aandacht voor zaken zoals economie en onderwijs. In de visie is de tekst van het openingslied opgenomen, dat tijdens het stadsgesprek in de Stadkamer op 31 mei 2017 werd gezongen.

Omgevingskwaliteit
‘Menselijk kapitaal is de drager, de fysieke stad is ons fundament’, aldus de visie. Dit houdt in dat de aantrekkelijkheid van de fysieke stad voortdurend aandacht behoeft. De eigenheid van een plek wordt een leidend en inspirerend principe bij (ruimtelijke) ontwikkelingen. Nieuwe elementen zoals gebouwen, bruggen, groen etc. zullen hun bijdrage moeten leveren aan de ruimtelijke kwaliteit van de stad. Ook buiten de stad is behoud van ruimtelijke kwaliteiten, zoals landschap, cultuurhistorie en natuur, een belangrijke ambitie. Zo kan Zwolle zich onderscheiden als aantrekkelijke gemeente om in te wonen, werken en recreëren.

De gemeente realiseert zich dat behoud niet zonder ontwikkeling kan. Ruimte bieden aan nieuwe ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving draagt bij aan een vitaal en leefbaar buitengebied, maar dan dient er wel sprake te zijn van een goede landschappelijke inpassing. Landschapskwaliteiten moeten per saldo positief te worden versterkt. Het is maatwerk per ontwikkeling hoe dit vorm krijgt. In de visie worden voorbeelden genoemd hoe dit in zijn werk zou kunnen gaan.

In deel 2 van de visie zullen de basiswaarden en ruimtelijke kwaliteiten van gebieden in Zwolle worden benoemd. Ook zullen ook de meekoppelkansen in beeld gebracht worden: ofwel het behouden en ontwikkelen van de bestaande kwaliteiten van de fysieke leefomgeving en het toevoegen van nieuwe kwaliteit.

Participatie
Om bewoners en andere belanghebbenden te betrekken hebben verschillende zogeheten ‘stadsgesprekken’ plaatsgevonden. Samen met de jongerenraad is op 27 oktober 2016 een gesprek georganiseerd met jongeren om van hen te horen wat zij belangrijk vinden voor de toekomst van de stad. Tijdens het evenement (A)Live op 27 oktober 2016 is een ‘deep democracy’-gesprek gevoerd met circa vijftig stadsmakers over de omgevingsvisie-in-wording. De start van het gesprek met de stad is gemarkeerd met een stadsgesprek in Museum de Fundatie op 16 november 2016. Hierbij waren, op basis van een stakeholderanalyse, circa 40 partners en stakeholders aanwezig. Aansluitend op het stadsgesprek was er tijdens het Stadscafé op 10 januari 2017 (georganiseerd samen met Club Cele en het Zwols Architectuur Podiumgesprek (ZAP), gelegenheid te praten over de Omgevingsvisie. Op 11 april en 9 mei 2017 is in het Stadscafé aandacht besteed aan wat te verstaan onder Zwolse stedelijkheid. Daarbij is onder de titel ‘strip the city’ met vier fietsroutes de stad op ooghoogte beleefd. In het Stadscafé op 9 mei is met aanwezigen stilgestaan bij veranderingen die mogelijk zijn voor de korte termijn en de betekenis van deze veranderingen voor de lange termijn.

Om op een vernieuwende manier te praten over de leefomgeving heeft op 11 november 2016 een ontwerpatelier plaatsgevonden in samenwerking met Atelier ZZ van Architectuur Lokaal. In een leegstaand winkelpand in Zwolle-Zuid is met stakeholders, studenten en ontwerpers gesproken over de toekomst van Zwolle-Zuid. Gezamenlijk werden scenario’s voor de toekomst van Zwolle-Zuid gemaakt en verbeeld voor een vitale wijk, een gezonde wijk, een solidaire wijk en een duurzame wijk. Op 19 november 2016 werden de resultaten toegelicht aan de gemeenteraad. Tijdens het wijkfestival Zwolle-Zuid, op 24 mei 2017, werden de ontwerpen in een workshop samen met het kinderplatform Zwolle-Zuid gedeeld met kinderen uit de wijk. Daarbij hebben de kinderen eigen ontwerpen gemaakt voor de leefomgeving van de toekomst.

Op 31 mei 2017 organiseerde de gemeente een stadsgesprek over de ontwikkeling van de stad naar 2030. Dit leverde een rijke oogst op van ideeën die worden gebruikt voor verdere participatie met de stad. Zo is er veel bereidheid om mee te denken over de Zwolse omgevingsvisie. Maar mensen willen wel het gevoel hebben dat hun inbreng er toe doet. De visie in wording is ook met de regiogemeenten, de economic en creative board regio Zwolle en de Zwolse onderwijsinstellingen besproken tijdens de regio Zwolledag op 19 april 2017. Op 30 mei 2017 vond een inspiratieoverleg plaats met een aantal stakeholders over de economische ontwikkeling van de stad en de regio.

Voor Deel 2 van de visie zal intensiever met de stad en haar bewoners gecommuniceerd gaan worden.

Laatst bijgewerkt:

Deze omgevingsvisie is vastgesteld vooruitlopend op de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2022. Totdat de nieuwe wet in werking treedt vallen omgevingsvisies onder de huidige Wro.