Wat is omgevingskwaliteit?

januari 2016 | omgevingskwaliteit

Omgevingskwaliteit is een van de maatschappelijke doelstellingen van de Omgevingswet. Maar wat is ‘omgevingskwaliteit’? En wie is er verantwoordelijk voor?

In 1985 publiceerde Rijksbouwmeester Tjeerd Dijkstra een verhandeling over het begrip ‘architectonische kwaliteit’; daarop werd de eerste Architectuurnota (1991/92) gebaseerd. De Vierde Nota Ruimtelijke Ordening (1988) hanteerde intussen het bredere begrip ‘ruimtelijke kwaliteit’, dat veel werd gebruikt bij het ontwikkelen van woonwijken en bedrijventerreinen. Beide begrippen vonden hun basis in de theorie van de Romeinse architect Vitruvius, die integrale kwaliteit 2000 jaar geleden omschreef als een samenhangend geheel waarbij belevingswaarde, gebruikswaarde en toekomstwaarde in balans zijn.

Lange tijd nam de overheid in haar beleid het voortouw als het om het bepalen van kwaliteit in de fysieke omgeving ging. Het begrip werd verruimd van de kwaliteit van bouwwerken naar die van stedenbouw, natuur en landschap en kreeg betrekking op cultureel erfgoed. Nu vraagstukken van voedsel, milieu, energie en water actueel zijn, introduceert de Omgevingswet ‘omgevingskwaliteit’ waarbij ook ‘gezond en veilig’ een rol spelen.

Waard of niet
In het essay Waard of niet dat Peter Paul Witsen in opdracht van het College van Rijksadviseurs (CRa) schreef, wordt een begripsomschrijving aangereikt: “Omgevingskwaliteit duidt op de integrale kwaliteit van ruimtes. Integraal, dus niets uitsluitend. De ondergrond noch de sterrenhemel. De lokale inbedding noch de internationale aansluiting. Schoonheid noch functionaliteit.”

Advies Omgevingskwaliteit
Op 12  januari 2016 bracht het CRa op verzoek van de minister van IenM het Advies Omgevingskwaliteit uit in het kader van de totstandkoming van de Nationale Omgevingsvisie. Het CRa adviseerde de minister om omgevingskwaliteit tot centraal doel van al haar omgevingsbeleid te maken.

Het definiëren van omgevingskwaliteit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van overheden en burgers geworden. Welke invulling zij hieraan geven, volgt mijnOmgevingsvisie.nl op de voet aan de hand van de Omgevingsvisies die in de komende jaren worden vastgesteld door de lokale overheden.

0 reacties op “Wat is omgevingskwaliteit?
1 Pings/Trackbacks voor "Wat is omgevingskwaliteit?"
  1. […] omgevingskwaliteit als één van de centrale onderwerpen voor een omgevingsvisie en -plan. Zoals mijnomgevingsvisie.nl (een initiatief van Architectuur Lokaal) al aangeeft; “Het definiëren van omgevingskwaliteit is […]